SARKOMI MEKIH TKIVA

Tumori (sarkomi) mekih tkiva su grupa razmjerno rijetkih ali anatomski i histološki različitih neoplazmi. Čine oko 1% neoplazmi odraslih osoba. Zbog ubikvitarnosti mezodermalnog tkiva u organizmu oni mogu nastati bilo gdje u tijelu. Najčešći su u estremitetima (50%), zatim u trupu i retroperitoneumu (40%), te u području glave i vrata (10%). Dio tih tumora u gastrointestinalnom traktu, odnosno u gastrointestinalnoj stromi izdvojen je kao zaseban entitet – tzv. gastrointestinalni stromalni tumori (GIST, prema engl. gastrointestinal stromal tumors).

Postoji oko tridesetak histoloških subtipova sarkoma mekih tkiva. Najčešći histološki tipovi su “maligni fibrozni histiocitom” (40%) i “liposarkom” (25%). Neznatno su češći u muškaraca nego u žena. Češći su i u razmjerno starijih bolesnika (> 60 godina).

Sarkomi se histološki klasificiraju prema porijeklu malignih stanica:
  • Alveolarni mekotkivni sarkomi, maligni tumori koji se razvijaja iz krvnih žila.
  • Angiosarkomi,  maligni tumori koji se razvijaju iz krvnih žila ili limfnih žila. Ovi tumori se mogu razviti u onim dijelovima tijela koji su bili izloženi iradijaciji, npr. razvijaju se u dojci koja je tretirana radioterapijom zbog liječenja raka dojke.
  • Dermatofibrosarkom protuberans, maligni sporo-rastući tumori koji se razvijaju iz vlaknastog tkiva. Najčešće se razvijaju odmah ispod kože na nogama, rukama i trupu.
  • Epiteloidni sarkomi, maligni tumori nepoznatog podrijetla. Razvijaju se u tkivima ispod kože na rukama, dlanovima, stopalima i nogama. Pogađa najviše adolescente i mlađe osobe.
  • Ekstraskeletni hondrosarkomi, maligni mezenhimalni hondrosarkom je rijedak tumor koji se razvija u tkivu hrskavice. Većina mezenhimalnih hondrosarkoma se razvija u kostima, ali jedna trećina slučajeva se razvija izvan kosti: na extraskeletalnoj lokaciji.
  • Ekstraskeletalni osteosarkomi
  • Fibrosarkomi, maligni tumori koji se razvijaju iz vlaknastog tkiva. Najčešće se razvijaju u nogama, rukama i trupu. Najčešće pogađa odrasle između 20 i 60 godina, ali pojavljuje se u svim dobnim skupinama, čak i kod dojenčadi.
  • Gastrointestinali stromali tumor (GIST)
  • Leiomiosarkomi, maligni tumori glatkog mišićnog tkiva, najčešće se razvijaju u retroperitoneumu i unutarnjim organima i žilama. Rjeđe lokacije su duboko mekano tkivo u nogama i rukama. Najčešće se razvija kod starijih osoba.
  • Liposarcomi, maligni tumori masnog tkiva, najčešće se razvijaju na bedrima, iza koljena, te u abdomenu straga. Najčešće se razvijaju kod osoba starijih od 50 godina.
  • Maligni fibrozni histiocitomi, maligni tumori nepoznatog podrijetla, koji se mogu razviti i u mekanom tkivu i na kosti. Najčešći je na rukama i nogama, rjeđe sa stražnje strane abdomena.
  • Maligni hemangiopericitomi, maligni tumori koji se razvijaju iz žila. Razvijaju se u nogama i u retroperitoneumu. Češći je kod odraslih osoba.
  • Maligni mezenhimomi, maligni tumori nepoznatog podrijetla, koji pokazuje neke karakteristike fibrosarcoma i karakteristike još najmanje dva tipa sarkoma.
  • Maligni schwannomi,  maligni neurofibrosarkomi  ili neurogenički sarkomi su maligni tumori koji se razvijaju iz živčanog tkiva. Zajedničko ime im je:  tumori omotača perifernih živaca.
  • Rabdomiosarkomi, maligni tumori koji se razvijaju iz poprečno-prugastog mišićnog tkiva. Najčešći su rukama i nogama, ali se mogu razviti u glavi i vratu, u reproduktivnim i mokraćnim organima, npr. vagini ili mjehuru. Najčešće pogađa djecu.
  • Sinovijalni sarkomi, maligni tumori koji se razvijaju iz stanica nepoznatog podrijetla. Ime su dobili zbog sličnosti sa stanicama sinovijalnog tkiva, gledano pod mikroskopom. Najčešće se razvijaju u nogama i rukama, a rjeđe lokacije su grudni koš, glava i vrat.
  • Svijetlostanični (clear cellsarkomi,  maligni tumori nepoznatog podrijetla. Razvijaju se u tetivama udova. Gledano pod mikroskopom, ima vrlo slične karakteristike kao maligni melanom.
  • Ewing sarkomi, maligni tumori koji se razvijaju iz primitivnih stanica nepoznatog podrijetla.  Ewing’s family of sarcomas uključuje: Ewing’s sarcoma kostiju, Extraosseus Ewing’s sarcoma, ili extraskeletal Ewing’s sarcoma (tumor koji raste
  • Kaposijev sarkom,  maligni tumor koji se razvija iz krvnih ili limfnih žila. Uglavnom se pojavljuje kod ljudi HIV-pozitivnih i oboljelih od AIDS. Međutim, može se pojaviti kod ljudi sa tranplantiranim organom jer uzimaju lijekove kojima potiskuju svoj imunološki sustav.